Badania lekarskie. Kto odpowiada za ich brak?

Każda przyjmowana do pracy osoba powinna poddać się wstępnym badaniom lekarskim, które potwierdzą brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na określonym stanowisku.

Źródło zdjęć: © laflor/iStockphoto

Karolina Wysota

14 listopada 2014, 11:31

Często kwestia badań lekarskich jest bagatelizowana przez obie strony - zarówno pracownika jak i pracodawcę. Zazwyczaj są robione z opóźnieniem lub w ogóle zapomina się. Tymczasem za brak ważnego orzeczenia od lekarza medycyny pracy grozi kara grzywny nawet do 30 tysięcy złotych.

Każdy pracodawca powinien zapewnić podwładnym odpowiednie warunki w pracy oraz musi zadbać o ochronę ich życia i zdrowia. W tym celu każda zatrudniona osoba powinna przejść odpowiednie badania lekarskie. Bez tego dokumentu pracownik w ogóle nie powinien być dopuszczony do pracy.

Wszelkie koszty w pełni pokrywa pracodawca. Podstawą do wykonania badań jest skierowanie. Dokument powinien zawierać informacje:

rodzaj profilaktycznego badania: wstępne, okresowe, kontrolne,
rodzaj stanowiska pracy,
informację o czynnikach szkodliwych dla zdrowia oraz warunkach uciążliwych.

Za czynnik uciążliwy między innymi należy uznać pracę wykonywaną przed komputerem, która trwa co najmniej połowę dobowej normy czasu pracy.

Badania wstępne

Pracownika można zatrudnić na podstawie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań do podjęcia pracy. Co ważne badania należy wykonać przed rozpoczęciem pracy. Z tego obowiązku zwolnione są wyłącznie osoby, które zostały ponownie zatrudnione u tego samego pracodawcy, na to samo stanowisko lub o tych samych warunkach, na podstawie kolejnej umowy o pracę zawartej w ciągu 30 dni od rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniej umowy. Zgodnie z kodeksem pracy badaniom podlegają osoby:

przyjmowane do pracy,
pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy i inni pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe.

[Badania okresowe](https://msp.money.pl/wiadomosci/poradniki/artykul/badania-okresowe,159,0,2418079.html) i kontrolne

Okresowym badaniom lekarskim podlegają wszyscy pracownicy. Częstotliwość zależy od zajmowanego stanowiska i czynników szkodliwych jakie na nim występują. Z kolei badania kontrolne zleca się, jeżeli nieobecność w pracy spowodowana chorobą trwała dłużej niż 30 dni. W obu przypadkach pracownik powinien je wykonać w godzinach pracy, przy czym zachowuje prawo do wynagrodzenia, a w razie konieczności dojazdu do innej miejscowości należy mu się zwrot kosztów podróży, wypłacany na zasadach delegacji pracowniczej.

Co grozi za brak badań?

Za brak ważnego orzeczenia lekarskiego konsekwencje ponosi pracodawca. Za nie przestrzeganie i naruszenie przepisów prawa pracy podlega karze grzywny od 1 do 30 tysięcy złotych (art. 283 § 1 k.p.). Z kolei pracownik, który unika zrobienia obowiązkowych badań może zostać ukarany przez pracodawcę. Ten ma prawo nałożyć na niego karę porządkową w postaci nagany, upomnienia, a nawet kary pieniężnej (kwota nie może przekroczyć 10 procent wynagrodzenia do wypłaty). Ponad to, jeżeli pracownik odmówi wykonania badań, pracodawca ma prawo potraktować to jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, co daje podstawę do zwolnienia dyscyplinarnego.

JAK ZAŁOŻYĆ FIRMĘ - PRZEWODNIK KROK PO KROKU!