Odwrotne obciążenie. Na czym polega?

Podatek VAT jest podatkiem od wartości dodanej. VAT jest podatkiem od towarów i usług. Jego specyfika polega na tym, że ostatecznie płacony jest zawsze przez konsumenta. W trakcie całego procesu handlowego podatek rozliczany jest pomiędzy kontrahentami.

Każda cena na fakturze opisywana jest jako netto, czyli bez podatku VAT i cena brutto, czyli ta z doliczonym podatkiem VAT. Wszystko dlatego, że podatnicy mają prawo do odliczenia podatku VAT, który został przez nich zapłacony, gdy kupowali produkty związane z działalnością gospodarczą.

Obecnie w Polsce funkcjonuje podstawowa stawka VAT w wysokości 23%, dwie stawki obniżone 8% i 5%, a także stawka 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. W określonych sytuacjach niektórzy podatnicy mogą skorzystać ze zwolnienia z podatku VAT. Wtedy na fakturze stosują oznaczenie zw.

Podatek rozliczany jest przez sprzedawcę. To on wykazuje na deklaracji podatek do odliczenia i ten naliczony. I rozlicza go w urzędzie. Jednak czasem trzeba zastosować coś takiego jak odwrotne obciążenie.

Odwrotne obciążenie polega w największym uproszczeniu na tym, że obowiązek rozliczenia podatku przeniesiony jest ze sprzedawcy na kupującego. Ustawa o VAT zawiera listę konkretnych towarów, przy obrocie którymi trzeba zastosować odwrotne obciążenie. Chodzi tu m.in. o handel:

• tabletami, czy laptopami,
• telefonami komórkowymi i smartfonami,
• konsolami do gier,
• biżuterią ze złota i srebra.

Odwrotnym obciążeniem objęte są też niektóre usługi. Chodzi tu np. o:

• roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych,
• roboty związane z rozbiórką i burzeniem obiektów budowlanych,
• roboty tynkarskie,
• roboty związane z wykładaniem posadzek i oblicowywaniem ścian,
• roboty malarskie.

Żeby zastosować mechanizm odwrotnego obciążenia, trzeba spełnić kilka warunków. Przede wszystkim sprzedawca i nabywca muszą być czynnym podatnikiem VAT, a dostawa nie może być objęta zwolnieniem.

Trzeba pamiętać, że nie każdy transakcja będzie wymagała rozliczenia się z podatku przez nabywcę. Odwrotne obciążenie stosujemy w przypadku gdy kwota jednorazowej transakcji jest wyższa niż 20 tysięcy złotych. W takiej sytuacji bierzemy pod uwagę wartość netto transakcji, czyli bez uwzględniania podatku od towarów i usług. Jeśli więc jeden podatnik VAT kupi od drugiego sporo laptopów, by później je dalej sprzedać, będzie musiał również samodzielnie rozliczyć VAT, a kwotę podatku uregulować na konto urzędu skarbowego, a nie za pośrednictwem sprzedawcy, jak to ma miejsce normalnie. Celem takiego procesu jest ograniczenie możliwości wyłudzenia podatku. Obowiązkiem sprzedawcy jest więc zamieścić na fakturze kwotę netto. Reszta należy do nabywcy.

W przypadku, gdy dokonaliśmy zakupu, a faktura ma adnotację "odwrotne obciążenie", trzeba taką transakcję wykazać w deklaracji VAT-7, a następnie złożyć w urzędzie skarbowym.