Tym razem budżet nie wydrenuje spółek Skarbu Państwa z zysków. Wpływy do kasy państwa z dywidend będą prawie o połowę niższe niż rok temu. Te braki z nadwyżką uzupełnią jednak wpływy z prywatyzacji. Czy jednak szybka sprzedaż państwowych spółek to najlepsza droga na łatanie dziury w kasie państwa?
Resort skarbu podał właśnie, że w pierwszym półroczu wpływy z prywatyzacji spółek Skarbu Państwa wyniosły 12,3 miliarda złotych. To nieco mniej niż połowa planu ministra Aleksandra Grada, który chce w tym roku sprzedać spółki za 25 miliardów złotych. Jeżeli mu się uda, będzie to najlepszy wynik od 2001 roku. Nie pobije jednak rekordu rządu Jerzego Buzka, który w 2000 roku osiągnął prywatyzacyjne zyski na poziomie 27 miliardów złotych.
Jednak pieniądze z prywatyzacji to nie jedyne dochody, jakie zapewniają budżetowi kontrolowane przez państwo spółki. Do kasy państwa co roku wpływają również dywidendy, czyli część zysku wypracowanego przez firmy.
- _ Nie rozumiem zwolenników szybkiej sprzedaży strategicznych i rozwijających się spółek Skarbu Państwa. Przecież wyprzedaż daje tylko jednorazowy zysk, podczas gdy dywidendy to regularny zarobek, dzięki któremu można zapewnić budżetowi stabilizację _ - mówi w rozmowie z Money.pl były minister skarbu Wojciech Jasiński, obecnie poseł PiS.
- _ Tak naprawdę to żaden rząd do tej pory rzetelnie nie ocenił, która droga przyniosłaby budżetowi większe korzyści. Przez całe lata nikt nie był w stanie stworzyć jasnej polityki zarządzania pieniędzmi z kontrolowanych przez państwo spółek _ - ocenia z kolei były minister skarbu Wiesław Kaczmarek. - _ Gdy sytuacja budżetu jest zła, to wszyscy patrzą na spółki jak na koło ratunkowe. Byle jak najwięcej sprzedać, albo wycisnąć jak najwyższe dywidendy. I potem nic z tego nie wynika _ - dodaje.
Platforma stawia na sprzedaż, PiS wolał dywidendy
Obecny minister skarbu państwa Aleksander Grad w tym roku zdecydowanie postawił na ten pierwszy scenariusz. Chce sprzedać jak najwięcej, _ odpuszczając _ nieco wpływy z dywidend. Jego plan zakłada bowiem sprzedaż państwowych spółek za 25 miliardów złotych i pozyskanie tylko czterech miliardów złotych z dywidend. Z kolei w ubiegłym roku podział zysku w spółkach dał budżetowi prawie osiem miliardów złotych i był tylko o 30 procent niższy od całkowitych wpływów z prywatyzacji.
Źródło: Money.pl na podstawie danych MSP * Plan resortu skarbu
Jak policzył Money.pl w latach 2000-2009 dywidendy ze spółek Skarbu Państwa dały budżetowi prawie 21 miliardów złotych i były ponad trzykrotnie niższe od całkowitych wpływów z prywatyzacji w tym samym czasie.
Był jednak moment, w którym wpływy z podziału zysków były wyższe od samych transakcji ze sprzedaży spółek. Tak było za czasów rządów PiS-u, a także w pierwszym okresie rządów Platformy Obywatelskiej. W tym drugim przypadku taki rezultat nie wynikał jednak z założonej przez rząd PO polityki prywatyzacyjnej, a z dywidendy wypłaconej przez PZU po latach konfliktu z holenderskim inwestorem Eureko.
Plan resortu skarbu zakłada, że w tym roku kontrolowane przez Skarb Państwa spółki wpłacą do budżetu cztery miliardy złotych ze swoich zysków. Wynik jest prawie o połowę niższy niż przed rokiem. Głównie dlatego, że firmy, które są głównym źródłem dywidend w tym roku postanowiły przeznaczyć swoje zyski na kapitał zapasowy i nowe inwestycje.
Wczoraj miedziowy koncern KGHM wypłacił swoim akcjonariuszom dywidendę w wysokości 3 złotych za akcję. Spółka przeznaczyła na nią 600 milionów złotych, czyli jedną czwartą z ubiegłorocznego zysku. Z tej kwoty ponad 190 milionów złotych zasiliło budżet państwa. Dywidenda, którą koncern wpłaci do kasy państwa jest jednak ponad pięciokrotnie niższa niż przed rokiem.
Stało się tak z dwóch powodów: po pierwsze KGHM nie był w tym roku tak hojny jak w ubiegłym, gdy wypłacił akcjonariuszom po 11,68 złotego za akcję. Po drugie, na początku roku Skarb Państwa sprzedał 10 procent posiadanych przez siebie papierów. Gdyby nie to, dywidenda z KGHM dla budżetu byłaby o ponad 50 milionów złotych wyższa. Przykład KGHM-u wyraźnie pokazuje również, że plan prywatyzacji na razie przynosi zamierzone efekty. Dlatego rząd nie musi wywierać presji na spółkę, by wypłaciła większą część zysku.
Hojniejszy niż przed rokiem będzie za to dla swoich akcjonariuszy koncern PGE. Z kolei dywidenda z PKO BP wciąż jest niepewna. Walne posiedzenie akcjonariuszy w tej sprawie zostało zawieszone do 23 lipca. Nieoficjalnie wiadomo, że bank może być niechętny do wypłaty zysku, bo potrzebuje pieniędzy na zaplanowaną transakcję zakupu banku BZ WBK.
Źródło: Money.pl na podstawie informacji spółek. * Dywidenda jeszcze nie jest zatwierdzona.
Zyskiem z akcjonariuszami nie podzielił się jednak w tym roku Tauron. Tymczasem jeszcze w ubiegłym roku budżet dostał z zysków tej spółki ponad 50 milionów złotych. Od kilku lat wyraźnie widać, że zyskami nie dzielą się również spółki paliwowe, które do 2006 roku płaciły dywidendy w miarę regularnie.
Ze spółek, które są kontrolowane przez państwo, a nie są notowane na giełdzie, budżet może jeszcze w tym roku liczyć między innymi na ponad 500 milionów z Giełdy Papierów Wartościowych.
Najwyższe dywidendy dał budżetowi KGHM
Jak sprawdził Money.pl, prawdziwą _ kurą znoszące złote jajka _ jest dla kasy państwa KGHM. Od 2000 roku do budżetu spółka wpłaciła już do budżetu prawie pięć miliardów złotych.
Źródło: Money.pl na podstawie danych MSP
Obok PZU duże znaczenie miały też wpływy z dywidend PKO BP czy z kopalni Bogdanka, której pakiet Aleksander Grad sprzedał jednak w tym roku za ponad miliard złotych. W poprzednich latach nie bez znaczenia były również dywidendy ze spółek paliwowych jak PKN Orlen. Zdecydowanie mniej hojna była druga spółka paliwowa Lotos, która od 2000 roku wypłaciła do budżetu zaledwie siedem milionów złotych z tytułu podziału zysku.
Źródło: Money.pl na podstawie danych MSP
Łatać budżet sprzedażą czy dywidendami?
Rząd ma już pierwsze założenia dotyczące przyszłorocznego budżetu. Przewiduje, że wzrost PKB wyniesie 3,5 procent, co pozwala mieć nadzieję na obniżenie deficytu do poziomu około 40 miliardów złotych.
- _ Taki wynik byłby sporym sukcesem - przyznaje prof. Marian Noga, były członek Rady Polityki Pieniężnej _. - _ Uda się pod warunkiem, że konsumpcja będzie rosła, a rząd będzie trzymał się reguły wydatkowej i oszczędności _ - podkreśla.
Jego zdaniem w takiej sytuacji nie będzie potrzeby, by rząd _ śrubował _ wyniki prywatyzacji tylko po to, by ratować się przed rosnącym deficytem. - _ Zdecydowanie popieram sprzedawanie przez Skarb Państwa tak zwanych resztówek akcji, które przynoszą więcej kłopotów niż pożytku. Z drugiej strony trzeba jednak przyznać, że żaden rząd nie miał do tej pory pomysłu na to, jak prywatyzować strategiczne spółki _ - uważa.
Według niego dobrym kompromisem pomiędzy zwolennikami a przeciwnikami prywatyzacji byłoby przeznaczanie pieniędzy ze sprzedaży spółek na konkretne cele związane z rozwojem przemysłu i nowych technologii. - _ Jestem pewny, że gdyby pieniądze z prywatyzacji szły na przykład na badania naukowe, wówczas cieszyłaby się ona zdecydowanie większym poparciem społecznym _ - podkreśla prof. Marian Noga.
CZYTAJ WIĘCEJ O PRYWATYZACJI W MONEY.PL: | |
---|---|
![]() |
*Sprywatyzowaliśmy za ponad 100 miliardów złotych * Dyrektorzy państwowych przedsiębiorstw, ich zastępcy, prezesi spółdzielni oraz działacze partyjni okazali się zwycięzcami w wyścigu przy podziale prywatyzacyjnego tortu. |
![]() |
*Prywatyzacja dzieli kandydatów * Rząd PO prywatyzuje spółki w tempie prawie sześć razy szybszym niż rząd PiS. Wyraźnie widać, że w otoczeniu Bronisława Komorowskiego dominują zwolennicy oddawania państwowego majątku w prywatne ręce. |
![]() |
*Kaczmarek: Parcie na wyniki zabija prywatyzację * Wczoraj niemiecki koncern RWE wycofał się z planów kupna akcji Enei. Przez fiasko tej prywatyzacji do budżetu nie wpłynie w tym roku ponad 10 mld zł. Po nieudanej sprzedaży stoczni w Szczecinie i Gdyni, to kolejna wpadka ministra skarbu Aleksandra Grada. |