Bilans handlowy. Wymiana handlowa między państwami

Bilans handlowy związany jest z eksportem, czyli wysyłaniem towarów i importem, czyli ich sprowadzaniem. Obecnie dobrze prowadzona zagraniczna wymiana handlowa jest wyznacznikiem dobrobytu państwa. Jest więc impulsem do tego, by gospodarka się rozwijała. Na pozycję handlu zagranicznego, a przez to bilans handlowy w dużej mierze mają wpływ władze państwowe, które decydują np. o cłach lub ograniczeniach importu.

Władze prowadzą też politykę handlową i interweniują, gdy jest taka potrzeba, żeby utrzymać miejsca pracy, a przy okazji ograniczyć możliwość stworzenia monopolu.

Jeśli saldo bilansu handlowego jest dodatnie, mamy to czynienia z nadwyżką eksportową. Jest to pożądane o tyle, że pokazuje, że jest sporo klientów z zagranicy, którzy chcą kupić takie produkty. Duża produkcja w kraju pozwala też utrzymać miejsca pracy. Wpływa też pozytywnie na to, jak rozwija się krajowa gospodarka.

Gdy saldo bilansu handlowego jest ujemne, to sytuacja jest gorsza. Znaczy bowiem to, że jest problem ze sprzedażą produktów wytworzonych w kraju zagranicznym odbiorcom. Być może są to produkty marnej jakości albo też ich cena jest zbyt wysoka.

Spore zmiany w polityce międzynarodowej przyniosło wejście Polski do Unii Europejskiej. Przystąpienie do Unii spowodowało, że towary mogą być swobodnie wysyłane i przywożone do Polski. Obecnie Polska handluje przede wszystkim z krajami Unii Europejskiej. To prawie 90 proc. całego bilansu handlowego. Reszta odbywa się poprzez handel z USA, Chinami, RPA, Japonią itd. W przypadku handlu zagranicznego do kraju sprowadza się towary deficytowe, a eksportuje nadwyżki.

Polska importuje najwięcej samochodów, surowców mineralnych takich jak gaz ziemny czy ropa naftowa, produktów technologicznych (komputerów czy telefonów). Sprzedajemy natomiast bardzo dużo węgla kamiennego, sporo żywności i mebli.

Bilans handlowy jest częścią bilansu płatniczego. Na bilans handlowy wpływają ceny wyrobów, które są wytwarzane w kraju, kurs walut, umowy handlowe, cła i podatki.

W największym więc skrócie bilans handlowy to zestawienie wszystkich wpływów pochodzących z eksportu towaru z płatnościami za import towarów do kraju. Różnica między dochodami a płatnościami jest saldem bilansu handlowego. Jeśli eksport jest wyższy niż import, mamy do czynienia z nadwyżką bilansu handlowego, jeśli jest sytuacja odwrotna, to mówimy o deficycie.

Bilans handlowy oblicza się na bazie przeprowadzonych transakcji, a nie na podstawie rozliczonych transakcji. Polski bilans handlowy przygotowuje się w walucie polskiej, a także w euro i dolarze co miesiąc. Analizując bilans handlowy, można wyciągnąć wnioski na temat stanu krajowej gospodarki.

Bilans handlowy stanowi część szerszego zestawienia zwanego bilansem obrotów bieżących.